Projekty zakończone


Badania nad wartością energetyczną wybranych miodów pszczelich


Koordynatorzy projektu: Marcin Iwaniuk, Justyna Łuszcz

Różne miody, taka sama kaloryczność?
    Według ustawodawstwa UE znakowanie żywności wartością energetyczną w przypadku miodów pszczelich nie jest obowiązkowe. Tym nie mniej znakowanie takie jest obwarowane pewnymi przepisami. Określenie wartości energetycznej powinno opierać się w przypadku miodu na analizie pod kątem zawartości węglowodanów, alkoholi wielowodorotlenowych, białek, tłuszczów, alkoholu etylowego i kwasów organicznych oraz obliczeniu z uwzględnieniem odpowiednich współczynników przeliczeniowych. Inny dopuszczalny sposób polega na „obliczeniu na podstawie ogólnie ustalonych i przyjętych danych”.W praktyce produkty o niestandaryzowalnej jakości są często znakowane w oparciu np. O dane z tabel wartości odżywczej.
 

Materiał i metody
    Do badań wybrano cztery miody pszczele: akacjowy, lipowy, spadziowy i wielokwiatowy dystrybuowane przez to samo przedsiębiorstwo. Założono, że składający się głównie z węglowodanów miód ulega w organizmie praktycznie całkowitemu wchłonięciu i jest metabolizowany do dwutlenku i wody. Zdecydowano się na wyznaczenie ciepła spalania poprzez spalenie próbek miodu w kalorymetrze (rys.1). Stałą kalorymetru wyznaczono wzorcując go na kwas benzoesowy. Ponadto zmierzono zawartość wody i ekstraktu w miodach metodą refraktometryczną zgodnie z Polską Normą. Wykonano po trzy powtórzenia dla każdego pomiaru i obliczono średni błąd względny. Zbadano korelację między wyznaczoną wartością energetyczną a zawartością ekstraktu w miodach.

Rys. 1. Kalorymetr KL-12


Wyniki i dyskusja
    Rysunek 2 obrazuje wyznaczone doświadczalnie wartości energetyczne miodów pszczelich. Wartość zaznaczona czerwoną linią jest wartością energetyczną zadeklarowaną przez producenta.

Rys. 2. Wyznaczona doświadczalnie wartość energetyczna badanych miodów pszczelich

    Błąd względny kształtował się na poziomie 0,08%-0,12%. Na błąd pomiaru mogła wpłynąć pewna niewielka ilość białek zawartych w miodzie. Białka w bombie kalorymetrycznej spalają się do tlenku azotu, dwutlenku węgla i wody. W organizmie zaś ulegają przemianom metabolicznym do mocznika. Na rysunku 3 przedstawiono zawartość ekstraktu i wody w analizowanych miodach.

Rys. 3. Wyznaczona doświadczalnie zawartość wody i ekstraktu w badanych miodach pszczelich

    Błąd względny kształtował się na poziomie 0,01%-0,05%. Zawartość wody w każdym z miodów mieści się w normie (<20%). Nie stwierdzono korelacji między zawartością ekstraktu a wartością energetyczną prawdopodobnie ze względu na zbyt małą liczbę prób.
 

Wnioski
1. Wyznaczone doświadczalnie wartości energetyczne miodów pszczelich są nieznacznie mniejsze od wartości zadeklarowanej przez producenta.
2. Kalorymetryczny pomiar ciepła spalania pozwala na uzyskanie wyjątkowo powtarzalnych wyników.
3. Ciepła spalania różnych rodzajów miodów pszczelich minimalnie różnią się od siebie, co może być spowodowane różnicami w ich składzie chemicznym.